BORDRO & İK SÖZLÜĞÜ

Terimleri sade Türkçeyle açıkladık.

Giydirilmiş ücretten kümülatif matraha — bordro dilinin tamamı, mevzuat referanslı ve güncel tutarlarla.

A

Asgari Ücret: Yasal en düşük aylık ücret. 2026'da brüt ₺33.030, net ₺28.075,50. SGK tavanı ve birçok istisna bu tutara endekslidir.
Asgari Ücret İstisnası: Tüm ücretlerin asgari ücrete isabet eden kısmının gelir ve damga vergisinden muaf tutulması. 2022'den beri uygulanır.
Aile Zammı: Eşi çalışmayan sigortalıya ödenen aile yardımı. 2026'da asgari ücretin %10'u olan aylık ₺3.303 SGK primine tabi değildir; aşan kısım prime girer.
Asgari Ücret Desteği: Devletin işveren prim yükünü azaltmak için verdiği destek. 2026'da sigortalı başına günlük ₺42,33 (aylık ₺1.269,90) prim borcundan mahsup edilir; başvuru gerekmez (SGK Genelgesi 2026/8).
AGİ: Asgari geçim indirimi. 2022'de asgari ücret istisnasıyla birlikte kaldırıldı; eski bordrolarda görülebilir.
Avans: Hak edilmemiş ücretin önceden ödenmesi. Bordroda kesinti kalemi olarak kapatılır.

BES Otomatik Katılım: 45 yaş altı çalışanların otomatik olarak bireysel emeklilik sistemine dahil edilmesi. Çalışan cayma hakkına sahiptir.
Bordro (Ücret Pusulası): Çalışana yapılan ödemeleri ve kesintileri gösteren aylık belge. İş Kanunu md. 37 gereği verilmesi zorunludur.
Brüt Ücret: Kesintiler düşülmeden önceki toplam ücret. SGK primi, vergi ve diğer kesintiler brütten hesaplanır.

Çocuk Zammı: Çocuğu olan sigortalıya ödenen yardım. 2026'da çocuk başına asgari ücretin %2'si olan aylık ₺660,60, en çok iki çocuk için SGK priminden istisnadır.

Damga Vergisi: Ücret ödemelerinden binde 7,59 oranında kesilen vergi. Asgari ücrete isabet eden kısım istisnadır.
Devamsızlık: Çalışanın haklı sebep olmadan işe gelmemesi. Ardışık 2 gün, ayda 3 gün devamsızlık haklı fesih sebebi olabilir (md. 25/II-g).

Engellilik İndirimi: Engelli çalışanın ya da engelli yakınına bakan çalışanın aylık gelir vergisi matrahından düşülen tutar (GVK md.31). 2026: 1. derece ₺12.000, 2. derece ₺7.000, 3. derece ₺3.000.
e-Bildirge: SGK'ya aylık prim ve hizmet bilgilerinin elektronik bildirimi. Muhtasar ile birleşerek MUHSGK adını aldı.
Emsal Ücret: Aynı işi yapan benzer çalışanın aldığı ücret; ücret uyuşmazlıklarında mahkemece esas alınır.

Fazla Çalışma: Haftalık 45 saati aşan çalışma. Saat ücreti %50 zamlı ödenir; yıllık sınır 270 saattir, çalışan onayı gerekir.
Fazla Süreli Çalışma: Sözleşmedeki haftalık süre 45 saatin altındaysa, bu süre ile 45 saat arasındaki çalışma. %25 zamlı ödenir.
Fesih: İş sözleşmesinin taraflardan birince sonlandırılması. Şekline göre kıdem/ihbar hakları değişir.

Gelir Vergisi Dilimi: Kümülatif matraha göre artan vergi oranları (2026: %15-%40). Yıl içinde dilim atladıkça net maaş düşer.
Giydirilmiş Ücret: Çıplak ücrete yol, yemek, ikramiye gibi süreklilik taşıyan ödemelerin eklenmiş hali. Kıdem/ihbar hesabının temelidir.

Hafta Tatili Ücreti: Haftalık çalışmayı tamamlayan çalışana, çalışmadığı tatil günü için ödenen bir günlük ücret.
Hizmet Dökümü: SGK'daki tüm çalışma ve prim geçmişi. e-Devlet'ten alınır; emeklilik hesabının temel belgesidir.

İhbar Süresi: Feshi önceden bildirme yükümlülüğü: kıdeme göre 2-8 hafta. Kullandırılmazsa ihbar tazminatı ödenir.
İkale: İş sözleşmesinin karşılıklı anlaşmayla sonlandırılması. Makul yarar şartı aranır; işsizlik maaşı hakkını etkileyebilir.
İşsizlik Sigortası: Brütten %1 çalışan + %2 işveren kesintisiyle finanse edilen sigorta. Koşulları sağlayan işsize maaş bağlanır.

Kıdem Tazminatı: En az 1 yıl kıdemi olan çalışana, kanunda sayılan hallerde her yıl için 30 günlük giydirilmiş ücret. 2026 tavanı ₺73.729,87 (Temmuz–Aralık; Ocak–Haziran ₺64.948,77).
Kümülatif Vergi Matrahı: Yılbaşından itibaren biriken gelir vergisi matrahı. Dilim geçişlerini bu toplam belirler.
KVKK: 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu. Bordro ve özlük verisi kişisel veridir; işlenmesi bu kanuna tabidir.

MUHSGK: Muhtasar ve prim hizmet beyannamesi; vergi ve SGK bildirimlerinin birleşik hali.
Mazeret İzni: Evlilik, doğum, ölüm gibi hallerde verilen ücretli izin (md. Ek-2). Süreleri kanunla belirlidir.

Net Ücret: Tüm kesintiler düşüldükten sonra çalışanın eline geçen tutar.
Normal Fazla Mesai: Bkz. Fazla Çalışma. Gece çalışmasında fazla mesai günde 7,5 saati aşamaz.

PDKS: Personel devam kontrol sistemi; giriş-çıkış ve devamsızlık takibi. Modern sistemler QR ve konum doğrulamayla cihazsız çalışır.
Prime Esas Kazanç (PEK): SGK priminin hesaplandığı kazanç. 2026 tabanı ₺33.030, tavanı ₺297.270 (asgari ücretin 9 katı; 7566 s. Kanun).
Puantaj: Çalışılan gün ve saatlerin dönemsel dökümü; bordronun temel girdisidir.

SGK İşveren Payı: İşverenin ödediği prim (2026): MYÖ %12 + GSS %7,5 + KVSK %2,25 = %21,75; borcu olmayan işverene 5510/81-ı indirimi 2 puan (%19,75), imalatta 2026 sonuna dek 5 puan (%16,75). Ayrıca %2 işsizlik sigortası.
Serbest Zaman: Fazla çalışma karşılığında ücret yerine kullanılan izin: her fazla saat için 1,5 saat.

TÜBİTAK Zaman Damgası: 5070 sayılı kanuna uygun, bir verinin belirli anda var olduğunu kanıtlayan elektronik mühür. Bordro tesliminde delil sağlar.
Telafi Çalışması: Zorunlu duraksamalar sonrası 4 ay içinde yaptırılabilen ek çalışma; fazla mesai sayılmaz, günde 3 saati aşamaz.

Yıllık Ücretli İzin: Kıdeme göre 14 / 20 / 26 gün ücretli dinlenme hakkı. Kullanılmayan izinler çıkışta ücrete dönüşür.
Yemek İstisnası: Nakit/kart yemek bedelinin vergiden muaf günlük sınırı; 2026'da KDV hariç ₺300 (kartta KDV dahil ₺330). SGK istisnası da 17 Nisan 2026'dan itibaren günlük ₺300.

Zaman Damgalı Teslim Kanıtı: Bordronun kime, ne zaman ulaştığını ve okunduğunu değiştirilemez biçimde kaydeden dijital kanıt zinciri.
Zorunlu BES Kesintisi: Otomatik katılım kapsamında brütün %3'ü oranında çalışan katkısı.

Terimleri ezberlemeyin; Bordi'ye sorun.

Sağ alttaki asistan, bordronuzdaki kalemi sade dille açıklar.

Demo

30 dakikalık canlı demoda bordro, izin ve puantaj akışını kendi verinizle çalıştıralım.